خواجه نصير الدين الطوسي

52

روضة التسليم يا تصورات ( فارسى )

حركات و اعمال انسان بتعليم برمىآموزد و انسان از كلّ حيوانات بقوّت زائد و بنطق و تمييزى كه دارد شريفتر است ، چون از اوّل‌ها گيرند و يكى بيكى رسانند مثلا از زنگى در زنگبار در آخر جنوب كه بيرون از آنكه دو دست از زمين برگرفته باشد به هيچ تمييز و خاصيّت ديگر الّا بما شاء اللّه از حيوان جدائى ندارد و بسيارى ديده‌اند كه بوزينه از زنگى تعليم‌پذيرتر بوده است و دريابنده‌تر ، تا مردمان راست صورت و متناسب خلقت و متعاون به نيت ، مستوى قدّ و قامت و غايت با جمال و بها با مردمانى در امور معيشت كافى و راهى و در كياست و حذاقت بارع و متميّز ، و در فنون هر حرفت و صنعت كه عمارت و زينت و طراوت اين عالم كون و فساد و اسباب معاش عالميان به آن باز بسته باشد ماهر و كامل ، و در مكارم اخلاق نادر و عجائب ، با اكابر و اشراف باصحاب مناسب و ارباب مراتب ، تا پادشاهان كه راى و تدبير و دست و شمشير حمايت ضبط اقاليم و آفاق عالم بتوانند كرد ، و با اهل عالم يكى بالاى ديگرى تا عالمان كه آخر مرتبهء ايشان باوّل مرتبهء ملائكه پيوسته است و فرشته از كلّ انسان شرف دارد يعنى تقرّب و نسبت بكلّ مبدأ خود شريف‌تر است ، و آخر مرتبهء فرشتگى باوّل مرتبهء حدود قدسى پيوسته است ، و مرتبهء حدود قدسى آن است كه ليس ما وراءه غاية الطّالب بدين تقدير از معادن در گرفته با جوهر كانى يا نبات يا حيوان يا انسان يا ملائكه يا حدود قدسى هر چه ماوراست باضافهء مادون بمشابههء بهشت است